DEEL EEN

PERSOONLIJK

Hoofdstuk 1

De sterren 's middags

In Oud-Montreal is er een plaats die door alle generaties van katholieken in de provincie Quebec geliefd is en waar de sterren zowel 's morgens, 's middags als 's nachts zichtbaar zijn. Op het diepblauwe plafond van de kerk van Notre Dame kijken duizenden zilveren en gouden met de hand geschilderde sterren neer op de gelovigen eronder.

Vele kinderen zijn vanuit de Notre Dame naar huis gekomen met een nek die pijn deed van het staan op de knielbank, al draaiend en kijkend naar die geweldige weergave van de Hemel. Dat de roem van de Kerk die ze vertegenwoordigde in enkele jaren zo kon vervagen, zou in het Quebec van de jaren '40 niet geloofd zijn. In de provincie die gekend was als de provincie van Sint Anna leek het geloof even vastgebakken als de sterren in hun blauw geschilderd firmament.

Men zegt dat nooit in de loop van de geschiedenis het koningschap van Christus in de maatschappij zo totaal en compleet weerspiegeld werd op aarde als in de keukens van Quebec tijdens de eerste helft van de twintigste eeuw. Hier daalde het geloof neer van bovennatuurlijke hoogte en drong het door in elk aspect van het leven. Aan diegenen die de Kerk een verstikkende, verdrukkende aanwezigheid in het leven van de mensen van Quebec noemen, kan men opmerken dat de unieke cultuur van de provincie van Sint Anna vandaag juist te danken is aan het katholieke geloof. De Kerk vormde er immers het voornaamste bolwerk tegen de opslorping door het protestantse Engeland.

(Om eerlijk te zijn tegenover Engeland moet ook gezegd worden dat de verovering van Quebec door Engeland in 1759 de provincie ongetwijfeld redde van de guillotine, gezien de revolutie Moeder Frankrijk amper 30 jaar later in een slachthuis veranderde.)

Wat ook beweerd mag worden over de geschiedenis van Quebec, het is onweerlegbaar dat Montreal in 1942 het centrum was van een springlevende Belle Province. In Montreal aanwezig zijn stond gelijk aan deel uitmaken van de meest kosmopolitische stad van het halfrond, Rio buiten beschouwing gelaten.

De stad Mount Royal binnen de grotere stad Montreal was ver verwijderd van het kanongebulder in Europa, maar de ziel van Quebec leefde mee met de gevaren die Frankrijk bedreigden, vanaf het eerste moment van de Hitleriaanse waanzin. De uitzendingen van de führer ontroerden de radio's in het noorden van Quebec en de binnenstad van Montreal even zeer als de radio's in Frankrijk. De illusie van de Maginotlinie werd zowel langs de St. Lawrence als langs de Champs Elysées verbrijzeld. En wie kan betwijfelen dat het vreselijke ritme van het marcheren van de stormtroepen voorbij L'Arc de Triomphe de harten in de schaduw van St. Jozef's kapel deed beven.

Hoe dan ook, geboren worden in Montreal in het midden van de Tweede Wereldoorlog betekende dat je getuige was van het meest kritieke tijdperk van de menselijke geschiedenis vanuit een bevoorrechte en veilige positie. Weinig Canadese moeders tijdens die donkere jaren waren zich niet bewust van hun veilige afstand van het slagveld, waar het tweede deel van de Apocalyps zich voltrok.

Jessie Gruner had voor God en haar echtgenoot Malcolm al vier kinderen gebaard tegen de maand mei van 1942. Michael, de eerste, was geboren op het feest van de H. Athanasius, die grote heilige die zich ter verdediging van de Kerk en het geloof zelfs tegen de Paus verzette. Peter volgde, dan Christopher, die geboren werd op de vooravond van het Sint Niklaasfeest, en dan Anthony. De laatste zou Nicholas genoemd worden.

Nicholas Gruner werd gedoopt in de St. Malachy-parochie, volgens de traditie en de wet van het grootste instituut ter wereld, de tweeduizend jaar oude Rooms katholieke Kerk.

Hij werd genoemd naar St. Nicolaas van Tolentino, een katholieke priester op wiens feestdag zijn ouders, Jessie Mullally en Malcolm Gruner, getrouwd waren: 10 september 1930.

Is het toevallig dat Nicholas Gruner en een andere Nicholas, Van der Flue, zowel de naam als een gelijkaardige levensloop delen ? Nicholas Gruner, de vijfde zoon, werd priester, net als de vijfde zoon van St. Nicholas Van der Flue. Beiden zouden ook misbruik van macht en onverantwoorde oordelen bestrijden.

In de tijd van Nicholas Van der Flue was hij het die Zwitserland de oplossing voor een "onoplosbaar" probleem gaf. De Zwitserse grondwet is zijn meesterwerk en bestaat vandaag nog altijd. Nicholas Gruner was ook voorbestemd om de wereld de oplossing voor een "onoplosbaar" probleem te geven, namelijk de enige manier om wereldvrede te bereiken.

Malcolm Gruner was een van de oorspronkelijke vijf katholieke mannen die de Aartsbisschop van Montreal vroegen om de parochie van de Boodschap aan O.L.Vrouw, waar de familie veertig jaar zou leven, te stichten. Malcolm was 30 jaar lang de bewaker van deze parochie. Twee van zijn kinderen zouden hier gedoopt worden, drie hun eerste H.Communie ontvangen, drie anderen trouwen, en de ouders zelf hun vijftigste huwelijksverjaardag¹ vieren. Malcolm speelde ook een belangrijke rol bij de stichting van de parochieschool van St. Jozef, waar ten minste vier van zijn kinderen naar school gingen. Er waren lessen voor zowel Engelse als Franse katholieke schoolkinderen in de periode dat Nicholas er naar school ging. Nog meer continuïteit. Nog meer traditie.

In 1942 waren katholieke continuïteit, traditie en wet het geboorterecht van elke toekomstige priester. Het waren geschenken die hij later overvloedig zou kunnen gebruiken wanneer de Kerk, onder druk van de zogenaamde "hervormers", deze en andere waardevolle schatten van haar heilige erfgoed over boord zou gooien.

Continuïteit en traditie waren zeer belangrijk op het thuisfront van de Gruners. Een beeld van het Heilig Hart dat in de meest opvallende plaats van het huis stond, deelde zegens uit en spoorde aan tot voorzichtigheid. Jaar na jaar gingen de kinderen de trap op en passeerden het Heilig Hart, dat, zoals in alle katholieke huizen, met de ene hand zegt: "Niet rennen", en met de andere: "Ik ben er als je zou vallen". Een trap zoals deze gaf bij de H.Therese van Lisieux aanleiding tot die jeugdige emoties die later haar hele leven zouden veranderen en haar naar de heiligheid zouden leiden.

Voor het beeld van O.L.Vrouw van altijddurende bijstand, in Jessie en Malcolms slaapkamer, moesten de kinderen het Memorare leren, die poort tot redding in tijden van wanhoop : "Nooit is het voorgekomen dat iemand die Uw hulp of Uw tussenkomst vroeg niet geholpen werd..."

Het bestrijden van ongelijkheid en het verleggen van grenzen leken deel uit te maken van de familiale achtergrond. Grootvader Dokter Emmet J. Mullally was een prominente dokter in Montreal en één van de eerste Engelstalige commissarissen van de katholieke schoolraad. Dokter Mullally speelde een grote rol bij de stichting van D'Arcy McGee University, de eerste Engelstalige katholieke high school in Montreal. Omdat hij een vurig historicus van de Ierse overblijfselen in Canada was, had Mullally de school D'Arcy McGee genoemd, naar de dynamische Ierse parlementariër die vermoord werd in Sparks Street in Ottawa in 1868. Later zou er in Montreal een school naar Mullally zelf genoemd worden als erkenning van zijn bijdrage tot het onderwijs in de stad.

"We hadden een gelukkig, stabiel gezin," herinnert Pater Nicholas Gruner zich vandaag, "een moeder die thuis bleef, een vader die elke avond en tijdens het weekend thuis was. Mijn ouders ruzieden nooit in onze aanwezigheid. We gingen met de familie op vakantie naar Prince Edward Island en soms naar St. Jozef de Mont Rolland, 65 km. ten noorden van Montreal, waar we een huis mochten gebruiken." Het was daar dat Nicholas vlug leerde zwemmen nadat zijn broer Peter hem in het water gegooid had en hij bijna verdronk.

Nooit werd er gevloekt in het huis, nooit een godslastering en nooit smerig taalgebruik gehanteerd. "Het ergste wat mijn vader ooit zei, was 'verdomme'."

Zijn broer Tony herinnert zich dat, nog voor Nick geboren werd, Peter, toen hij twee was enkele vloeken geleerd had van een meid. Toen hij ze gebruikte in bijzijn van zijn moeder, viste ze uit waar hij ze gehaald had en ontsloeg de meid meteen. Pater Nicholas vertelt dat zijn moeder "haar plicht als katholieke moeder erg serieus nam en erop toezag dat er nooit een godslasterlijk woord zelfs maar gefluisterd werd in haar huis.

"Ondanks het feit dat we tot de betere kringen behoorden," vertelt Pater Gruner, "leefden we niet overdadig. Ik herinner me dat mijn vader zei dat hij eventuele rijkdom vrijgevig zou delen. Maar hij was niet rijk en dat wisten we. We waren er ons van bewust dat we niet in overvloed leefden en dat we moesten werken voor hetgeen we hadden. We moesten zelf ons geld verdienen. Mijn zus Jenny, de jongste, herinnert zich dat ze toen ze 10 was, zelf voor een fiets moest werken, ook al konden mijn ouders zich er een veroorloven. Wanneer Tony mijn vader vergezelde naar een grote bouwwerf buiten de stad, bestelde hij enkel een hamburger als maal en vertelde hij mijn vader 'Ik weet dat je niet veel geld hebt, dus wilde ik het je niet lastig maken.'

"We betaalden zelf onze studiekosten, woonden thuis toen we naar de universiteit gingen, maar werkten in de zomer om ervoor te betalen.

"We waren erg verschillend, ieder individueel, en allen erg bewust van onze onafhankelijkheid en onze mening." Pater Nicholas vertelde dat zijn babysitter een zekere mevrouw St. Laurent was en dat zij hem vertelde dat hij voor zijn vierde levensjaar niet sprak. Maar toen hij wel sprak, wist hij heel goed wat hij wilde. Hij drukte zich heel nauwkeurig uit en protesteerde als men hem fout citeerde. Dit zegt ook veel over de manier waarop Pater Gruner vandaag de dag spreekt.

Al de Gruner kinderen hebben een hoger diploma, behalve Michael, de oudste. Beide ouders hechtten immers veel belang aan een goede opleiding.

Pater Gruner herinnert zich dat zijn vader "uit een lange lijn van uitvinders en ingenieurs stamde. Hij had zelf een ingenieursdiploma en sloeg een beurs af omdat anderen er meer nood aan hadden dan hemzelf.

"Zijn tweede naam en ook de mijne is 'Nightingale'. Alice Nightingale, de moeder van mijn vader beweerde dat we familie waren van Florence Nightingale, de beroemde verpleegster."

"Mijn moeder had een groot rechtvaardigheidsgevoel. Ze steunde ons wanneer we gelijk hadden, maar niet wanneer we ongelijk hadden. Bijvoorbeeld, ondanks de druk van de boze eigenaar van een auto, wou mijn moeder Tony niet laten betalen voor de ruit die gebroken werd tijdens een spelletje baseball. Hij was niet aan het meespelen maar stond slechts te kijken. Zij was lerares geweest voor ze trouwde en bleef een actieve rol spelen in onze opvoeding. Tijdens mijn eerste jaar aan de McGill Universiteit liet ze me een verhandeling over economische geschiedenis herschrijven, ook al vond ik dat het goed genoeg was. Ze zei dat het niet goed genoeg was en liet me er harder aan werken.

"Haar familie was gekend in Montreal. Grootmoeder Mullally's familie kwam naar Canada in 1842, tijdens de aardappelschaarste in Ierland, en belandde in Montreal.

"Grootvader Mullally kon zich herinneren wanneer Louis Riel geëxecuteerd werd door de regering van Canada (omdat hij de Metis-rebellie in 1885 in het westen van Canada leidde) en hoe zijn vader hem uitlegde dat het ophangen van Riel slecht was voor de Canadese eenheid.

"De moeder van grootvader Mullally had haar eigen mening en was zeer koppig. Zij was een Mac Donald en ondanks de sterke tegenstand van haar familie was zij de eerste Schotse in PEI die met een Ier trouwde.

"Dokter Oscar Cameron Gruner, die door zijn kleinkinderen 'Baba' genoemd werd, was een dokter in de geneeskunde die gespecialiseerd was in pathologie en onderzoek deed naar kanker. Vroeg in zijn leven al, besliste zijn moeder, Eleanor, een koppige en artistieke vrouw, dat haar zoon een wereldberoemd chirurg zou worden." Haar rolmodel was Sir Barkley Moinahan. Sir Barkley was een competent chirurg aan het hof van Koningin Victoria. Hij schreef een tekst over de chirurgie. In die tekst was er een deel dat zwaarmoedigheid behandelde, hetgeen in die tijd nog een medisch mysterie was. Het was Oscar die dat hoofdstuk schreef, hoewel hij er nooit de verdienste voor kreeg.

In 1910 kwamen Oscar, die toen assistent-professor in de pathologie was, en zijn vrouw Alice, naar Montreal met hun twee kinderen, Malcolm en Douglas. Oscar schreef samen met een zekere dokter Emmet James Mullally artikels over de pathologie van verschillende tumoren, die gepubliceerd werden in bekende tijdschriften zoals de American Journal of Pathology. Mullally was aan McGill afgestudeerd en deed mee met een van de eerste groepjes van dokters die wat ze nu een chirurgische praktijk noemen, vormden. In 1913 werden de voortekenen van oorlog duidelijk en Oscar vond dat hij terug moest gaan naar Engeland. Hij keerde terug en werd lid van het British Army Medical Corps en werkte als patholoog.

Dokter Gruner was de eerste om een wetenschappelijke test uit te voeren die kanker herkende door een telling van het aantal witte bloedcellen. Hij toonde de methode aan Nicholas toen die een kind was en leerde Peter, toen een tiener, hoe de test te gebruiken. Peter is nu zelf dokter.

Oscar had inderdaad een zeer originele visie op geneeskunde en kankeronderzoek. Zijn werk in 1915 was zijn tijd ver voor. Pas 50 jaar later zou de wetenschap zijn onderzoek bevestigen. Zijn werk werd eindelijk erkend en hij kreeg een prijs in 1965.

Hijzelf bestreed een deel van het medische establishment en stond kritisch tegenover geneeskundige theorieën van die tijd die het lichaam als een simpele machine beschouwden. Hij was er ook van overtuigd dat te veel geneeskundigen marionetten van de farmaceutische bedrijven waren. Hij was een kalme man die nooit ruzie maakte, maar als onderzoeker wel aan de waarheid vasthield.

In 1949 bewees hij dat kanker genezen kon worden. Een Duitser, mijnheer Fookes, die voor Malcolm werkte, had kanker en dokter Gruner genas hem met een medicijn dat een andere onderzoeker in Canada had ontdekt.

Malcolm Gruner, geboren op 22 augustus 1905, ging naar de Leeds Grammar School waar hij het academisch gezien vrij goed deed. Hoewel hij door zijn vader werd aangemoedigd om geneeskunde te studeren, was hij er nooit echt in geïnteresseerd. Oscar was een renaissance figuur en geboeid door de vele aspecten van de toen nog nieuwe wereld. Malcolm was vooral geïnteresseerd in de nieuwe vondsten bij verschillende Egyptische opgravingen en was een belezen amateur egyptoloog. Een van de opgravingen legde de mummie van een Egyptische prinses bloot. De archeologen stuurden haar beringde hand naar Malcolm voor onderzoek.

In 1926 emigreerde Malcolm, ondertussen een ingenieur, om bij Vickers in Montreal te werken. Hij introduceerde zichzelf opnieuw bij zijn vaders oude vriend en collega, dokter Mullally. Op deze manier ontmoette hij ook Jessie Rosalie opnieuw. Malcolm keerde terug naar Engeland maar vele brieven werden tussen hem en Jessie uitgewisseld. Jessie bezocht Engeland met haar vader en broer James in 1928. Hier verloofden Jessie en Malcolm zich. Ze zouden in Canada trouwen.

Malcolm had vroeger in zijn leven een bereidheid vertoond om wat hij als een 'roeping' aanvoelde niet uit de weg te gaan. In Rome in de jaren twintig was de jonge Malcolm, toen nog geen katholiek, zo ontroerd door het leven van de H.Cecilia, de nobele Romeinse maagd die haar geloof vurig beleed en haar leven voor Christus gaf, dat hij zich daar waar Cecilia martelares werd, bekeerde.²

Pater Gruner herinnert zich zijn bekering: "Mijn oom Douglas was al katholiek geworden, maar mijn vader volhardde in zijn weigering. Toen werd Malcolm door zijn ouders naar Rome uitgenodigd tijdens het Heilig Jaar 1925. Hij zei dat hij zou gaan, niet om het christelijke Rome te zien maar als een vurig student met een grote interesse voor archeologie om de ruïnes van het heidense Rome te bezoeken. Hij ging naar de Kerk van de H.Cecilia in Trastevere omwille van haar archeologische waarde en zijn grote liefde voor muziek. De H.Cecilia is namelijk de patroonheilige van de muziek. Toen hij in de kelder van de ruïnes kwam, hoorde hij hoe de H. Cecilia om het leven kwam. (Zij werd in een stoomkamer opgesloten, maar bleef leven. De beulen probeerden haar dan verscheidene keren te onthoofden, maar de wonde aan haar nek was niet onmiddellijk fataal — ze leefde nog twee dagen terwijl ze haar geestelijk testament dicteerde, waarin ze haar huis aan de rooms katholieke Kerk schonk zodat het tot een plaats van eredienst verbouwd kon worden. De H.Cecilia was ook een groot apologeet voor de Kerk.)

"Toen ik mijn vader vroeg wat hem bekeerde, zei hij dat hij zo ontroerd was door het verhaal van de H.Cecilia, die zo rijk en mooi was en alles bezat wat de wereld haar te bieden had, maar dit alles opgaf uit liefde voor Jezus Christus en een maagdelijke martelares werd. In 1946 zou zijn eerste dochter, zoals hij zo'n 21 jaar eerder beloofde, haar naam dragen, zodat, zoals in alle katholieke gezinnen, de spirituele nalatenschap van de vroege martelaren de nakomelingen zou inspireren en leiden. Maar of Cecilia's offer Malcolm's gezin echt zou beïnvloeden in de volgende jaren, werd bepaald in de late herfst van 1943 door het schrift van een hand in een ver land.

God moet vast de allerbeste verteller zijn. Hij weet in elk geval hoe hij de aandacht van de lezer moet vasthouden. Niemand heeft ooit het Oude Testament uit verveling neergelegd, maar wel moet men de ogen en de ziel af en toe laten rusten van de vreugde die men voelt als men probeert de verschillende wendingen, intriges en tegen-intriges te volgen doorheen de geschiedenis van Gods openbaring van zichzelf aan het uitverkoren volk. Doorheen het geheel houdt Hij de aandacht van de lezers vast zoals Hij ook de aandacht van de Israëlieten vasthield door een perfecte tactiek te gebruiken - een belofte. Hij beloofde hen een Verlosser. En Hij hield hun aandacht eeuwenlang vast tot Hij die belofte vervulde. Het was echter dan dat de afgejakkerden, aan wie Hij de belofte had toevertrouwd, de andere kant uit keken. En de schat van God ging naar elders.

Elke leraar weet dat de meest effectieve manier om de aandacht van een stout kind te trekken, hem iets te beloven is. Aan de cynische, verwende en arrogante mensen van de twintigste eeuw heeft God iets gegeven om hun aandacht jaar in, jaar uit, decennia lang vast te houden. Hij gaf hen een geheim. Niet "aan" de wereld als een geheel, maar "voor" de katholieke gelovigen in de wereld als een geheel. Door middel van Zijn Moeder in Fatima, vertrouwde Hij dat geheim aan drie ongeletterde boerenkinderen toe: Jacinta Marto van zeven, haar negenjarige broer Francisco, en hun nichtje Lucia dos Santos, amper tien.

Een roeping van God kan het hart van een kind lang vóór de adolescentie vervullen. God wordt niet weerhouden door een gebrek aan geloof bij kinderen. Hij weet wat hun toekomst inhoudt. God kent de Zijnen, weet dat herders in Bethlehem niet zouden aarzelen een grot binnen te gaan, weet ook dat de kleine zienertjes van Fatima, Jacinta en Francisco, de rest van hun korte levens zouden doorbrengen in een grote liefde voor Hem. En Hij weet ook dat Lucia, de laatst overgebleven Fatima ziener, heel haar lange leven gehoorzaam aan Hem en Zijn Moeder zou blijven.

In de lente van 1917 was heel Portugal opgetogen te horen dat drie onbekende kinderen blijkbaar de Maagd Maria hadden gezien in een weide ten noorden van Fatima, op de 13e mei. Ze beloofde hen daar elke maand op dezelfde dag te ontmoeten tot de maand oktober³. Er zouden in totaal zes ontmoetingen plaatshebben. Enkel de drie kinderen waren aanwezig tijdens de eerste, 70.000 mannen, vrouwen en kinderen uit alle lagen van de bevolking en van overal uit Portugal tijdens de laatste. Wat er tussen de twee plaatsvond was het rijkste drama uit de tweeduizend jaar oude geschiedenis van het katholicisme.

De Heilige Maagd vertelde de kinderen dat God erg beledigd was door de zonden van de mens en vroeg of zij vrijwillig offers wilden brengen om Hem te troosten en om zondaars te bekeren. Er werd hen beloofd dat ze naar de Hemel zouden gaan. (Jacinta en Francisco zouden binnen de drie jaar sterven, Lucia, de oudste zou voor de rest van de eeuw blijven leven.) Zes maanden lang weerstonden de drie verachting, dreigementen van de politie, geestelijke martelingen door de autoriteiten, woede van hun eigen families en de verstikkende vleierij van de verrukte toeschouwers. Door hun trouw aan hun uitverkiezing en de hulp van O.L.Vrouw overleefden ze dit alles. Ze werden ook geholpen door de twee meest bekende ingrediënten van het hele fenomeen — er werd hen een groot mirakel beloofd in oktober en een geheim verteld in drie delen.⁴

Doorheen de decennia, volgens de wil van de Hemel, zijn de eerste twee delen van het geheim bekend gemaakt door Lucia dos Santos, in opdracht van haar bisschop nadat ze het religieuze leven is binnengetreden⁵. Het eerste deel van het geheim bestond uit een visioen van de vervloekten die voor eeuwig in de hel branden, het lot dat velen wacht als de mens niet ophoudt God te beledigen⁶. Het tweede deel zei dat wanneer de mens zijn beledigingen ten aanzien van God en Zijn Wet niet zou stoppen, een ergere oorlog (de Tweede Wereldoorlog) zou uitbreken tijdens het bewind van Pius XI en de wereld gestraft zou blijven worden door oorlog, honger, vervolging van de Kerk en vervolging van de Heilige Vader. De Maagd zei dat Ze zou terugkeren om de toewijding van 'Rusland' door de Paus en de bisschoppen te vragen om te voorkomen dat Rusland "haar fouten doorheen de hele wereld" zou verspreiden⁷. Het derde deel van het geheim, dat nog altijd onthuld moet worden, werd door Zuster Lucia in vierentwintig lijnen neergeschreven op een blad papier⁸. Het is sinds 1957⁹ in het bezit van de Paus en heeft menig katholiek gefascineerd en de vraag doen stellen naar de toekomst van deze eeuw.

Wat het beloofde mirakel voor oktober betreft, wie ging er enige aandacht schenken aan een wilde voorspelling van juli door drie boerenkinderen ? Ze konden niet lezen, konden niet schrijven, hadden geen enkele notie van sociale omgangsvormen en leken zelfs ronduit achterlijk als je ze wat beter bekeek.

Het was al te belachelijk! Ze voorspelden zelfs de dag waarop het zou gebeuren, 13 oktober, en de tijd, op de middag¹⁰, hetzelfde uur waarop de H.Maagd hen sinds mei maandelijks zou bezoeken. Wie kon er zulke nonsens geloven ?

Zeventigduizend mensen geloofden hen wel. Op 13 oktober 1917, om 12 uur 's middags stonden ongeveer evenveel mensen als er in Jeruzalem woonden op de dag dat Christus met Zijn vinger in het stof schreef, tot hun enkels in de modder in de weide ten noorden van Fatima, in een regenbui die al heel de nacht had geduurd.¹¹

"Kijk naar de zon," riep Lucia uit volgens de aanwijzingen van Haar die zich juist had onthuld als O.L.Vrouw van de rozenkrans.

De regen hield op, de wolken verdwenen, de zon verscheen zilverachtig en was even gemakkelijk te bekijken als de maan. De zon begon kleurige stralen te verspreiden die weerkaatst werden door de aarde en op de naar de hemel starende gezichten. Zoiets had men niet meer gezien sinds de schepping. Tot de verbazing van de duizenden die geboeid toekeken, begon ze te draaien. Plotseling scheurde ze zich los uit de hemel en viel zigzaggend naar het aardoppervlak, een grote bal van vurige hitte die de verschrikte toeschouwers dreigde te verschroeien tot het stof waaruit ze waren voortgekomen.

Toen de angst het grootst was, stopte de zon, juist boven de massa, en bleef er een tijdje hangen terwijl de grote slinger van de tijd stopte. Toen herbegon de tijd en de zon steeg op, weg van de duizenden, terug naar de hemel. In enkele momenten zag ze er weer uit zoals ze dat gedaan had sinds de schepping en kon niemand er naar blijven kijken.¹²

De zeventigduizend mensen waren droog, hun kleren, haren, schoenen, paraplu's en de aarde, allen zo droog¹³ als het stof op de vloer van de tempel waarin Christus had geschreven voor Hij de vrouw wegstuurde met de woorden: "ook Ik veroordeel je niet." Die oktoberdag in 1917 ging de massa naar huis met vreugdevolle harten die vervuld waren van een nooit eerder vertoond aandenken aan de vergevingsgezindheid van God. Wat een mens moet doen om die vergiffenis te verdienen, dat is het waar in Fatima allemaal om draait.

Toen de twee eerste kinderen stierven, bleef alleen Lucia dos Santos over als bewaarder van het geheim. In de ziel van dit boerenmeisje kreeg het geheim de kans om buiten het bereik van het kwaad te blijven tot de tijd rijp zou zijn voor haar onthulling.

In 1941 hadden de schouders van Lucia al 24 jaar haar Fatima-mandaat getorst. Die zo-mer werd ze verplicht neer te pennen wat we nu kennen als haar derde herinneringen.¹⁴

In deze herinneringen onthulde ze voor de eerste keer dat het grote geheim van Fatima in drie delen verdeeld was. Ze gaf nu ook de inhoud van de eerste twee prijs.¹⁵

Omdat Lucia dos Santos tijdens het schrijven van haar derde herinneringen en het onthullen van de eerste twee delen van het geheim tegen juni 1943 de hele zes maanden van 1917 moest herbeleven, kreeg ze bronchitis die tot een ernstige pleuritis leidde¹⁶. In september drukte haar bisschop, da Silva van Leiria, uit schrik dat de zieneres het derde deel van het geheim mee zou nemen naar de eeuwigheid, de wens uit dat zij ook dit derde deel zou neerschrijven.¹⁷

Zij legde haar bisschop uit dat ze in zo’n belangrijke kwestie liever een bevel afwachtte.

Uiteindelijk gaf Bisschop da Silva haar in oktober 1943 het schriftelijke bevel dat zij hem gevraagd had.¹⁸

Toch kon ze zijn bevel nog niet uitvoeren.

Gedurende drie maanden voelde ze "een mysterieuze en vreselijke angst". Ze vertelde dat ze zich telkens wanneer ze aan haar schrijftafel plaatsnam en haar pen ter hand nam om het geheim op te schrijven, "verhinderd voelde om het werkelijk te doen."

Ze schreef naar haar leidsman dat ze "ondanks het feit dat ze het verscheidene keren geprobeerd had, niet in staat was te schrijven wat men haar had bevolen, en dat dit fenomeen niet veroorzaakt werd door een natuurlijke oorzaak."¹⁹

Het jaar 1943 eindigde. De dag na nieuwjaarsdag 1944, verscheen O.L.Vrouw aan Lucia in het ziekenhuis van Tuy. Ze bevestigde erna dat het "inderdaad de wil van God was en dat O.L.Vrouw haar het licht en de kracht gegeven had om te doen wat haar gevraagd was.²⁰"

In de kapel van Tuy, dezelfde plaats waar ze op 13 juni 1929 een visioen van de Heilige Drievuldigheid had gehad, schreef Lucia het grote geheim van Fatima neer, dat haar op een dag in juli 1917, verteld was. Een dag waarop getuigen de zon zo bleek zagen worden dat men de sterren 's middags kon zien. Een geheim zo levensbelangrijk dat zelfs de sterren ernaar komen luisteren waren. ²¹